Toplam Sayfa Görüntüleme Sayısı

11 Haziran 2014 Çarşamba

Hyperbaric oxygen therapy درمان با اکسیژن پرفشار

نویسنده : شهرام قاسمی
ارسال شده در: تجهیزات پزشکی ، 
نویسنده : محمدرضا شكوری 

پیشینه استفاده از اتاقكهای پرفشار

مفهوم درمان پرفشار مطمئناً جدید نیست. اسناد و مدارك نشان می‌دهد كه تنفس هوای پرفشار، برای موارد درمانی از سال 1660 استفاده می‌شد. اگر چه استفاده از اكسیژن پرفشار، بصورت قراردادی بیشتر به ایالات متحده محدود می‌شود اما در سایر كشورها بیشتر از 100 سال استفاده شده است.



اولین استفاده از آن مربوط به درمان بندز Bends ( درد شدید شكم و مفاصل دست و پا در اثر كاهش ناگهانی فشار) می‌باشد. بندز در غواصانی كه در اعماق دریا به غواصی پرداخته و با سرعت به سطح برمی‌گشتند مشاهده می‌شد. این تكنولوژی در سال 1800 بوجود آمده است. 30 سال گذشته ، درمان با اكسیژن پرفشار بطور وسیعی پذیرفته شده و به عنوان یك یافته علمی برای درمان موارد متعدد و مهم استفاده می‌شود. یك كمیته به نام مؤسسه پزشكی زیرسطحی و شرایط پرفشار ، برای بیماری‌هایی كه به درمان با اكسیژن پرفشار[i] نیاز است توصیه‌هایی ارائه می‌دهند. این موارد عبارتند از: گانگرن گازی، مسمومیت با مونوكسید كربن ، استنشاق دود سیگار و ... . 

پایه و اساس درمان اكسیژن پرفشار 

تأثیر درمان با اكسیژن پرفشار به یك قاعده كلی زمینه‌ای بستگی دارد. اكسیژن با اتصال گذرا به هموگلوبین گلبولهای قرمز ، به سلولها و بافتها حمل می‌شود. در شرایط طبیعی، وقتی كه هوا از طریق ریه‌ها وارد خون می‌شود هموگلوبین تقریباً 100% با اكسیژن اشباع میشود. 

اما صدمات یا بیماریها ممكن است روند فوق را با محروم كردن سلولها و بافتها از تمام یا بخشی از اكسیژن، دچار اخلال كند. در چنین شرایطی، برای تأمین اكسیژن مورد نیاز بدن، فشار طبیعی اتمسفریك به اندازه كافی توانایی ندارد. اگرچه هموگلوبین میزان بیشتری از اكسیژن را جذب نمی‌كند اما اكسیژن پرفشار، پلاسمای خون (كه حجم عمده‌ای از خون را تشكیل می‌دهد) را از اكسیژن اشباع نموده و در نتیجه تحویل اكسیژن به بافتها و سلولها افزایش می‌یابد. در مقایسه با هوا كه 21% اكسیژن، در فشار یك اتمسفر، دارد 100% اكسیژن در فشار سه اتمسفر غلظت اكسیژن پلاسمای خون را 10 تا 15 برابر افزایش می‌دهد كه منجر به افزایش اكسیژن رسانی بافتها می‌شود. 

علاوه بر افزایش اكسیژن‌رسانی خون، اكسیژن حمل شده به بدن در شریط فشار مناسب، باعث می‌شود كه به میزان زیادی توانایی گلبولهای سفید در كشتن باكتریها و برطرف كردن عفونت افزایش یابد همچنین اكسیژن پرفشار، بواسطه انقباض عروق خونی موجب كاهش تورم یا تجمع مایع می‌شود و به بدن در ترمیم زخم بافت پیوندی كمك می‌كند. این نتایج با اكسیژن سطحی كه از طریق ماسك یا لوله دمیده می‌شود دیده نشده است. در هر حال هیچ شواهدی مبنی بر استفاده از اكسیژن سطحی برای درمان موارد پزشكی به جای اكسیژن هیپربار وجود ندارد. 

میزان فشار و زمان اِعمال آن

فشار و زمان محدود بهترین نتایج را در اختیار ما قرار می‌دهد: در داخل یك اتاقك پرفشار برای یك مدت زمان محدود (حدود 60 دقیقه) چه اتفاقی می‌افتد كه به بهبودی افراد كمك می‌كند؟ چه مدت در داخل یك اتاقك پرفشار با 50% بیشتر فشار هوا، 50% بیشتر مولكول تنفس می‌كنیم؟

تنفس تقریباً‌ اكسیژن خالص در چنین اتاقكی، 5/7 بار بیشتر از تنفس طبیعی به ما اكسیژن می‌رساند. در مدت یك ساعت ما می‌توانیم 5/1 پوند (680 گرم) اكسیژن استنشاق نماییم. گلبولهای قرمز به سرعت با اكسیژن اشباع می‌شوند اما با اهمیت‌تر از آن حل شدن اكسیژن‌های اضافی در داخل پلاسمای خون می‌باشد. “پلاسما“، نه سلولهای قرمز خون، نقش كلیدی دارد. این اكسیژن اضافی كمك می‌كند تا بافتهایی كه كمبود اكسیژن دارند مجدداً به سطح اكسیژن مورد نیاز خود برسند. این عمل در تحریك بهبودی، در خلال دریافت اكسیژن و بعد از قطع آن نقش دارد. پس از قطع اكسیژن، سیستم رتیكولواند وتلیال فعال می‌شود. بعد از قطع اكسیژن پرفشار، هموستاز طبیعی با تحریك تطابق نسبت به سطح پایین‌تر اما طبیعی اكسیژن، عملكرد سلامت را حفظ می‌كند. 

برای افزایش فشار اكسیژن بافتی به مقدار بالاتر از 50 میلیمتر جیوه جهت القای اثر ترمیمی ، لازم است به فرد به مقدار جزئی ، اكسیژن تقریباً خالص با شرایط افزایش فشار ، بدهیم. در نمودار زیر، فشار پایانی اكسیژن بافتی را مشاهده می‌كنیم و افزایش فشار اكسیژن ورودی را، وقتی كه اكسیژن را با فشار 5/1 اتمسفر تنفس می‌كنیم می‌بینیم. یك افزایش خطی در سطوح اكسیژن بافتی در فشارهای 1 و 2 اتمسفر در نمودار بالا دیده می‌شود. وقتی فشار اتمسفر 100% بیشتر از سطح طبیعی افزایش می‌یابد (2 اتمسفر) نمودار به صورت هندسی بالا می‌رود. در سطوح بالاتر (بیشتر از 2 اتمسفر) اكسیژن بافتی بیش از حد افزایش می‌یابد (هیپراكسی). لذا نیاز به نظارت دقیق می‌باشد زیرا حساسیت عصب به اكسیژن خیلی زیاد می‌تواند عوارض جانبی گذرا بوجود بیاورد. این حساسیت در سطوح كمتر از یك و سه/چهارم اتمسفر رخ نمی‌دهد زیرا بدن می‌تواند به صورت خود تنظیمی در مناطقی كه نیاز بیشتری به اكسیژن دارد جذب اكسیژن را بالا ببرد و در مناطقی كه میزان اكسیژن كافی است از ورود اكسیژن به بافت جلوگیری نماید. 

فاكتورهای فیزیكی و گذرا گاهی اوقات نتایج خوب و متنوعی را در بیماران مختلف ایجاد می‌كند. پزشك، میزان اكسیژنی را كه وارد بدن بیمار می‌شود یا از آن خارج می‌شود نمی‌تواند كنترل كند ضمناً میزان آنزیم‌های اكسیداتیو بافتی هر بیمار با هم متفاوت است. نمودار بالا افزایش اكسیژن وریدی در فشارهای مختلف را نشان می‌دهد. برای تمایز افزایش خطی از افزایش هندسی، نمایشگرها به صورت افزایش فشار و فشار هیپربار مشخص شده است. مشكلی كه درفهم اكسیژن درمانی دیده می‌شود ابهام بین اشباع و فشار اكسیژن به صورت 100% در مقابل 100میلیمتر جیوه است. تنها اكسیژن محلول است كه فشار (یا فشار جزئی[ii]) تولید می‌نماید. 

تفاوت در میزان اكسیژن كه توسط پلاسما (به صورت محلول) حمل می‌شود با اكسیژن هموگلوبین این اختلاف را به وجود می‌آورد. یك گرم هموگلوبین تنها با 34/1 میلی لیتر اكسیژن اشباع شده و اكسی هموگلوبین را بوجود می‌آورد. 100میلی لیتر از خون فرد سالم در فشار طبیعی، 19 میلی لیتر اكسیژن به صورت اكسی هموگلوبین و 3/0 میلی لیتر اكسیژن دارد. به طور طبیعی هموگلوبین اشباع پذیری تا حداكثر 98% را دارد. و فشار اكسیژن محلول در ابتدا 95 میلی متر جیوه است كه در سطح بافت به 39 میلی متر جیوه كاهش می‌یابد. تنفس اكسیژن خالص در 5/2 برابر فشار اتمسفر یك، مقدار اكسیژن محلول در پلاسما را در حدود 6 میلی لیتر در هر 100 میلی لیتر خون افزایش می‌دهد. این افزایش حجم اكسیژن به مقدار قابل توجهی فشار اكسیژن را بالا می‌برد و فشار اكسیژن آزاد شده در سطح بافتی را تا 200 میلی لیتر افزایش می‌دهد.

اكسیژن رسانی پرفشار كمك می‌كند تا در شرایطی كه بدن به علت پایین بودن سطح اكسیژن بافتی دچار عارضه شده ترمیم شود. جلسات متعدد هیپرباریك در بهبودی انواع حالات مثل كم خونی، سوختگی و صدمات ناشی از فشردگی كمك ‌كننده است. پیوندهای پوستی ضعیف اغلب با اكسیژن رسانی هیپرباریك بهبود می‌یابد. درمان عفونت‌های مشكل با اكسیژن رسانی پرفشار از جمله اكتینومایكوزیس، اوستئومیلیت، زخم‌های دیابتیك، گانگرن و سایر عفونت‌های موجود دربافت مرده، افق‌های جدیدی را به وجود آورده است.



نقش اكسیژن پرفشار برای كمك به رفع صدمات غواصی 


از مدتها قبل درمان با اكسیژن پرفشار به عنوان یك درمان قابل قبول و شناخته شده برای صدمات غواصی مرتبط با فشار استفاده شده‌است. این صدمات در مجموعه‌ای به نام بیماری برداشت فشار[iii] كه شامل آمبولی گاز شریانی[iv] و بیماری برداشت فشار است شناخته شده‌اند. این دو بیماری بطور مجزا توصیف شدند زیرا علت‌های فرضی آنها متفاوت هستند. اما در عمل (بطور كاربردی) تمایز این دو بیماری از یكدیگر بر اساس علایم و نشانه‌های غواصان غیر ممكن است. 

در واقع شروع درمان و حفظ ثبات در یك غواص آسیب دیده بستگی به وضعیت غواص دارد نه به یكی از این دو بیماری (DCI ، AGE) كه غواص از آن رنج می‌برد. اگر به یك آسیب غواصی مشكوك شدید خود را به سرعت به یك مركز اورژانس و یك منبع اكسیژن برسانید. برداشت فشار تصور می‌شود با تشكیل حباب‌هایی در داخل بافتهایی كه جریان خون و انتقال اكسیژن در آن متوقف شده بوجود می‌آید. آمبولی گاز شریانی، از طرف دیگر، به علت ورود حبابهایی به داخل جریان خون شریانی از طریق پاره شدن بافتهای ریوی اتفاق می‌افتد. درمان شناخته شده بیماری برداشت فشار و آمبولی گاز شریانی، ایجاد فشار مجدد است. تا اندازه حباب كاهش یافته و به تدریج بر طرف شود. 


انواع اتاقك فشار
 

اتاقكهای پرفشار معمولاً به دو دسته اصلی تقسیم‌بندی می‌شوند. تك نفره و چند نفره (تك صندلی و چند صندلی).

اتاقك‌های یك نفره ( تك صندلیMono place): اولین نمونه آن در سال 1960 معرفی شد. اتاقك‌های تك صندلی صرفاً برای یك بیمار طراحی شده بود. این اتاقك به شكل لوله را معولاً از مواد خالص آكریلیك می‌ساختند. در این اتاقك‌ها از اكسیژن محیطی 100% تا فشار مطلق سه اتمسفر (اتمسفر) استفاده می‌شد. 

غلظت بالای اكسیژن در این اتاقك‌های یك نفره برای استفاده از هر نوع تجهیزات الكترونیكی ممانعت به عمل می‌آورد. در هر صورت تهویه‌های مخصوص و سیستم‌های نمایشگر (مونیتورینگ) در بعضی اتاقك‌های یك نفره اجازه می‌داد كه به درمان بیمار پر خطر بپردازند.

از آنجایی كه در زمان درمان، دسترسی به اتاقك‌های تك نفره محدود می‌باشد این وسایل برای موارد بیماری با شدت كم و صدمات ناشی از موارد غیر غواصی استفاده می‌شود. این اتاقك‌ها در بیمارستان در دسترس عموم قراردارد. زیرا نسبتاً ارزان و كم حجم می‌باشد و نسبت به اتاقك‌های بزرگ به كاربران كمتری نیاز دارد. عیب بزرگ این اتاقك‌های تك نفره در تنهایی بیمار و دسترسی محدود است. به همین دلیل برای استفاده از داروها و ارزیابی پیشرفت درمان با مشكل مواجه می‌باشیم. 



اتاقك‌های چند نفره (چند صندلی Multi place): محفظه‌های ارجح برای غواصان آسیب دیده در هر مكان، اتاقك‌های چند نفره از جنس استیل است. و معمولاً استوانه‌ای یا گنبدی است. در این اتاقك‌ها برای 2 تا 18 نفر ( براساس اندازه‌های متفاوت) جا تعبیه شده است و قادرند حداقل فشار 6 اتمسفر را ایجاد نمایند. 


پرسنل (كاربران) آموزش‌دیده در مدت درمان بیماران به همراه آنها در اتاقك حضور دارند و به دقت علایم و نشانه‌های بیماران را ارزیابی نموده و در صورت نیاز داروها و مایعات را به بیماران می‌دهند. در اتاقك‌های چند نفره از هوای محیط استفاده می‌شودو بیماران از طریق ماسك صورت، هود یا لوله داخل تراشه، اكسیژن یا سایر گازهای درمانی را تنفس می‌نمایند. پرسنل پزشكی ممكن است از طریق یك سیستم بسته یا سرسرا در خلال درمان، به داخل اتاقك وارد و یا از آن خارج شوند. به این طریق می‌توانند مستقل از محفظه تحت فشار نسبت به جابجایی كارورزان و تجهیزات پزشكی اقدام نمایند. مزیت بعدی و عمدة این اتاقك‌ها در ظرفیت آن برای درمان، به مدت طولانی است. معایب عبارتند از: قیمت بالاتر اتاقك چند نفره نسبت به اتاقهای تك نفره، نیاز به حضور پرسنل كاربر بیشتر و اندازه بزرگ آن است كه در موقعیت‌های كوچك آن را غیر كاربردی می‌نماید. 



اتاقك‌های قابل‌حمل (Portable chambers ): یك زیر مجموعه از اتاقك‌های تك‌نفره، اتاقك‌های كوچك قابل حمل می‌باشد. كه اخیراً به جامعه غواصی معرفی شده‌است. این تجهیزات كوچك و بادشونده برای درمان موارد اورژانس در مكانهای نزدیك طراحی می‌شوند و با هوای یك كمپرسور یا تانكهای اسكوبا كار می‌كنند. این اتاقك‌ها سبك و ارزان می‌باشند. اما صرفاً به میزان 3 اتمسفر فشار ایجاد می‌كنند بنابراین برای صدمات غواصی محدودیت استفاده وجود دارد. 


چندین مدل اتاقك‌های كوچك و تك نفره قابل حمل در دسترس می‌باشد. سرویس‌های پری‌بارومدیكال[v] یك مدل چرخدار را برای راحتی بیشتر ساخته است. دو مدل Heperlite و Chambelite نیز اتاقك‌های كوچك قابل حمل هستند. یك نوع استوانه ای قابل حمل و جمع شونده وجود دارد كه حمل و نقل راحتری دارد و می‌تواند توسط تانك اسكوبای استاندارد باد شود. اتاقك‌های قابل حمل بزرگ كه از استیل ساخته می‌شوند از اتاقك‌های باز شونده خیلی سنگین‌ترند. 

این اتاقك‌های برای انتقال بیمارانی كه در خلال عملیات غواصی نظامی، علمی و صنعتی آسیب دیده‌اند استفاده می‌شود. در هر حال این اتاقك‌ها قادرند تا 6Aat. (اتمسفر) فشار تولید كنند و برای درمان اكثر آسیب‌ها مناسبند. اما نحوه طراحی آنها صرفاً برای انتقال می‌باشد. علاوه بر این باید با یك اتاقك چند نفره در یك مركز پزشكی مرتبط باشند. ( اتاقك‌های قابل انتقال نیروی دریایی ایالت متحده با پیشرفته‌ترین تكنولوژی و طراحی ، در حال حاضر توسط واحدهای متحرك غواصی ، در نقاط دوردست ، استفاده می شوند. اتاقك مخروطی شكل قابل انتقال ، 6 اتمسفر فشار تولید می كند و معمولاً بخشی از یك سیستم پروازی است كه با ایجاد فشار بالا و بصورت یك نفره ، از طریق بالگرد حمل می شود.) 



چگونگی درمان با اكسیژن پرفشار
 

در موارد آمبولی گاز شریانی و بیماری برداشت فشار شدید، فشار هیپرباریك برای كاهش اندازه حباب‌های بزرگ حیاتی است. درمان اكسیژن هیپربار با یك پروتوكل ویژه به نام جدول درمانی آغاز می‌شود. جداول درمانی متفاوت وجود دارد كه هر كدام با شروع تنفس اكسیژن، یك برنامه فشار در واحد زمان مختص خود را دارد. 

رایج ترین جدول درمانی برای حوادث غواصی تفریحی، جدول 6 درمان نیروی دریایی ایالات متحده است. سایر جداول درمانی كه برای انواع مختلف حوادث غواصی با شدت علایم متفاوت كاربرد دارد نیز طراحی شده‌است. این غواصان تا عمق 108 پا (33 متر) یا بیشتر، به مدت چند ساعت یا چند روز غواصی می‌كنند. ضمناً جداول درمانی خاصی برای درمان موارد غیر غواصی مثل: مسمومیت با مونوكسید كربن، عفونت‌های شدید مثل گانگرن گازی و صدمه بافتی وجود دارد. پزشك درمانگر باید به بیمار بگوید كه از چه نوع جدول درمانی و برای چه و چرا استفاده می‌كند. 

برای كاهش خطر آتش‌سوزی در اتاقك‌ها به علت جرقه‌های الكتریسیته ساكن، بیماران و مراقبان باید لباس 100% كتان یا ضدآتش بپوشند. علاوه بر این بر روی كفش‌ها هم لازم است پوشش از جنس كتان استفاده شود. همه تجهیزات الكتریكی لازم است با ولتاژ كم كار كند یا به طور كامل پوشیده باشند. بعضی از اقلام كه حاوی تركیبات فرار و قابل اشتعال هستند را نباید به داخل اتاقك برد مثل: فندك، كبریت، سمعك، ساعت، اسپری مو، روغن مو، لنز سخت تماسی، پماد یا موادی كه از ماده مشتعل ساخته می‌شود. 

در خلال درمان، مراقبان داخل اتاقك، عملیات را هدایت كرده وبا پرسنل خارج اتاقك ( پزشك و ناظران پزشكی) از طریق یك میكروفون و اسپیكر ارتباط برقرار می‌كنند. مشاهده چشمی نیز از خارج و داخل اتاقك از طریق پنجره، تلویزیون مدار بسته امكان‌پذیر است. بر اساس اندازه و شكل اتاقك بیمار، ممكن است به صورت نشسته یا خوابیده در داخل اتاقك قرار بگیرد. بیماران با ماسك بینی، دهانی یا یك هود برای تنفس گازهای درمانی ممكن است از محلول گازی اكسیژن و نیتروژن (نیتروكس) یا اكسیژن و هلیوم (هلیوكس) استفاده ‌كنند. 

از بیمارانی كه در یك اتمسفر هیپربار هستند درخواست می‌شود كاملاً آرام و لخت با حداقل حركت و صحبت درجایشان قرار گیرند. به آنها اجازه داده می‌شود كتاب و مجله بخوانند یا تلویزیون تماشا كنند و حتی در طول درمان به خواب روند. نشستن یا دراز كشیدن به گذاشتن یك پا بر روی پای دیگر وقتی كه بیمار در اتاقك تحت فشار قرار می‌گیرد ارجح است. باید از وی در خصوص شنوایی واضح سوال شود بویژه موقعی كه در شرایط غوص غواصی قرار دارد. 

بیمارانی كه به درمان اكسیژن هیپربار نیاز دارند قادر به شنیدن واضح نیستند در این موارد در صورت امكان به آهستگی فشار را به میزان 1.FSW/MIN بالا می‌بریم. اگر بیمار به درمان چند جلسه‌ای نیاز دارد برای وی عمل جراحی به نام میرینگوتومی ممكن است انجام گیرد. در این روش بابی حسی موضعی در كانال گوش پرده گوش بی‌حس می‌شود و سپس با وسیله خاصی، یك سوراخ كوچك در پرده گوش ایجاد می‌كنیم. این سوراخ اجازه می‌دهد كه گاز از گوش میانی خارج شود. حتی اگر شیپور اُستاش به طور كامل بسته باشد از طریق گوش تهویه گاز صورت می‌گیرد. پرده گوش به خودی خود ظرف چند روز، بدون بر جای گذاشتن آسیبی یا بیماری شنوایی ترمیم می‌شود. 

در هنگام غواصی، با افزایش فشار، بیماران گرما و سفتی را تجربه می‌كنند سپس به هنگام صعود، به علت انبساط گازی، هوای محفظه به طور قابل ملاحظه‌ای سرد می‌شود. 

از آنجایی كه اتاقك‌ها از جنس استیل است وقتی كه گازهای زاید از آن خارج می‌شود و یا تحت فشار می‌باشد سر و صدا خیلی زیاداست به طوری كه نمی‌توانیم با هم صحبت كنیم. به تدریج فشار داخل اتاقك بالا می‌رود و تراكم گاز (دانسیته) زیاد می‌شود صداها در هم می‌رود و در نتیجه صحبت كردن قابل فهم نمی‌باشد. به طور كلی درمان در داخل اتاقك ناخوشایند و دردناك نیست. اما بعضی از بیماران ممكن است احساس ترس در مكان بسته[vi] داشته باشند كه پزشكان برای آنها از داروی آرام بخش استفاده می‌كنند. 



شرایط استفاده از محفظه فشار
 

آمبولی گاز شریانی و بیماری برداشت فشار (DCS) از جمله اورژانس‌های پزشكی می‌باشند كه به درمان سریع با ایجاد فشار مجدد نیاز دارد. علائم و نشانه بیماریهای برداشت فشار، اغلب ظرف 15 دقیقه تا 24 ساعت بعد از برگشتن یك غواص به سطح آب ظاهر می‌شود. اگر بعد از غواصی بیمار پرواز نماید علایم ممكن است بعداً ظاهر شود. اگر بیمار علائم و نشانه‌های بیماری برداشت فشار را داشته باشد و هر چه زودتر در یك اتاقك درمان شود شانس بهبودی افزایش می‌یابد. 

اگرچه همه علائم بیماری برداشت فشار با هم مورد توجه قرار می گیرند ، در شروع درمان یك آسیب غواصی، یك امدادگر نباید وقت را برای تشخیص قطعی تلف نماید. برای هر غواص آسیب دیده می بایست به صورت اورژانسی ، اكسیژن نازال در محل انجام غواصی شروع شود ، حتی اگر علائم اولیه نسبتاً خفیف باشد می تواند به سرعت بدتر شود. لذا نباید با اغماض با علائم بیمار برخورد كرد. 

در موارد اثبات شده بیماری بعضی از غواصان ، در ابتدا از قبول درمان امتناع نمودند. جالب اینكه علائم ضعف ، خستگی، یا درد مفاصل را صرفاً به مناسب نبودن لباسهای مرطوب غواصی یا یك غوص سخت نسبت می دادند. این غواصان در مدت چند ساعت دچار فلجی می شدند. در چنین شرایطی لازم است علائم بیمار به سرعت گزارش شده ، ضمن انجام مانیتور دقیق از بیمار ، از اكسیژن 100% نیز استفاده شود. گاهی اوقات با شروع تنفس اكسیژن 100% ، علائم اولیه بیمار موقتاً بهبود می یابد. این یافته را به عنوان علامت بهبودی كامل بیماری نپندارید زیرا ممكن است پس از مدتی علائم بیماری دوباره بازگردد.

اگر بعد از غواصی هر یك از علائم و نشانه های زیر را تجربه نمودید یا احساس ناخوشایندی داشتید ، به رهبر گروه غواصی مراجعه نموده تا برای درمان با اتاقك پرفشار شما را راهنمایی نماید.



آمبولی گازی شریانی 


علائم یا Symptoms : علائم این بیماری عبارتند از سرگیجه (Dizziness) ، تاری دید (Visual blurring) ، درد سینه (Chest pain) ، گیجی (Disorientation) ، تغییر رفتاری (Personality cheng) ، ضعف (Weakness) یا فلجی (Paralysis)

نشانه ها Signs : این نشانه ها عبارتند از خونریزی كف آلود از دهان یا بینی ، فلجی (Paralysis) یا ضعف (Weakness) ، تشنج (Convulsion)، افت سطح هوشیاری (Unconsciosness) ، احتمال قطع تنفس (Breath disruption) و مرگ.

توجه نمایید كه ممكن است علائم و نشانه های بیماری معمولاً در جریان رسیدن به سطح یا بلافاصله بعد از رسیدن به سطح ، همانند یك سكته مغزی ، بروز نماید. 



بیماری برداشت فشار
 

علائم یا Symptoms : علائم این بیماری عبارتند ازخستگی غیرمعمول (Unusuall fatigue)، خارش پوست (Skin itch)، درد در بازوها ، پاها یا Torso ، سرگیجه (Dizziness)، كرختی (Numbness) ، مورمور شدن (Tingling) و فلجی (Paralysis)، تنفس كم عمق (Shortness of breath)

نشانه ها Signs : این نشانه ها عبارتند از لك لك شدن پوست (Blotchy rash)، ضعف (Weakness) یا فلجی (Paralysis)، تلوتلو خوردن (Staggering)، سرفه های اسپاسمی (Coughing spasms)، كلاپس یا افت سطح هوشیاری.

علائم و نشانه ها معمولاٌ در مدت 15 دقیقه تا 12 ساعت پس از رسیدن به سطح ظاهر می شود. اما در موارد شدید بیماری ، ممكن است حتی قبل از رسیدن به سطح یا بلافاصله بعد از آن بروز نماید. تاخیر در ظهور علائم نادر است مگر اینكه بلافاصله پس از غواصی ، فرد اقدام به پرواز یا سفر هوایی كند.



موارد استفاده درمانی از اتاقك پرفشار
 

در چهل سال گذشته كه درمان با اكسیژن پرفشار برای طیف وسیعی از موارد پزشكی توصیه شده است ، اغلب بدون تاییدیه معتبر علمی ، در امور درمانی و سلامت مورد استفاده قرار می گرفت. « جمعیت پزشكی زیردریایی و طبِ هایپربار Undersea & Hyperbaric Medical Society » استفاده از اكسیژن پرفشار را برای مواردی كه به نظر می رسد شواهد منطقی علمی یا تجارب كلینیكی معتبر دارد توصیه می نماید. در این موارد، ارجاع فوری مصدوم به مركزی كه مجهز به اتاقك پرفشار می باشد ، ضروری است.

كاربرد درمانی اكسیژن پرفشار با شواهد مستند علمی و به عنوان درمان اصلی شامل موارد زیر می باشد: بیماری برداشت فشار ، آمبولی گازی شریانی ، مسمومیت شدید با منواكسید كربن و استنشاق دود .

از سوی دیگر كاربردهای كمكی درمان با اكسیژن پرفشار نیز شامل موارد زیر است : پیشگیری و درمان نكروز استخوانی ناشی از امواج رادیویی ، بهبود پیوند پوستی و ترمیم بافت ، میونكروز كلستریدیومی .

همچنین در موارد زیر شواهد علمی پیشنهادی برای درمان كمكی وجود دارد : استئومیلیت خاموش[vii] ، آسیب تشدید شده در اثر پرتوگیری ، آسیب ایسكیمیك حاد ناشی از تروما ، نقص طولانی مدت ترمیم زخم ، كم خونی اختصاصی ناشی از خونریزی . 

بطور واضحی اكسیژن پرفشار در بیماری هایی همچون اسكلروز مولتی پل و دمانس بی اثر است. اما علی رغم خطر درمانی ، استفاده از آن كماكان ادامه دارد. در مواردی برای درمان روماتیسم مفصلی ، سیروز ، زخم معده و دوازدهه كه استفاده از اكسیژن پرفشار ، بصورت آزمایشی و با روشهای كلینیكی كاملاَ كنترل شده، مورد استفاده قرار می گیرد، هر چند اثرات آن ثابت نشده است.



خطرات ناشی از كاربرد درمانی اكسیژن پرفشار و استفاده از اتاقك HB
 

خطرات بالقوه و محاسبه نسبت سود به ضرر برای استفاده از اكسیژن پرفشار ، در روشهای درمانی مورد تاكید قرار گرفته است. عوارض جانبی اغلب خفیف و برگشت پذیرند. اما می تواند شدید و برای حیات فرد مخاطره آمیز باشد. بطور كلی اگر فشار از 300 كیلوپاسكال بالاتر نرود و طول مدت درمان كمتر از 120 دقیقه باشد درمان با اكسیژن پرفشار ایمن است. 

در مجموع علائم شدید دستگاه عصبی مركزی در یك تا دو درصد بیماران درمان شده ، باروترومای علامت دار و برگشت پذیر در 15 تا 20 درصد ، علائم ریوی در 15 تا 20% و علائم چشمی برگشت پذیر در بیش از 20% بیماران دیده می شود. مایوپی برگشت پذیر به علت سمیت اكسیژن برای عدسی چشم ، شایع ترین عارضه جانبی است كه می تواند برای هفته ها یا ماه ها ادامه یابد. رفتار شبیه به تشنج به ندرت دیده می شود و معمولاَ آسیب دائمی بر جای نمی گذارد. همچنین در یك مطالعه ، اثر احتمالی سرطانزایی اكسیژن پرفشار كه در مطالعات گسترده دیگر ثابت نشده است ، مطرح گردید. 

از جمله عوارض جانبی استفاده از این روش ، ترس فرد از مكانهای بسته (Claustrophobia)، میوپی برگشت پذیر ، خستگی ، سردرد ، استفراغ می باشد.

از دیگر عوارض استفاده از اتاقك HB ، باروتروما است كه بصورت آسیب گوش ، آسیب سینوس ، تخریب گوش میانی و آسیب ریوی ظاهر می شود. همچنین عوارض سمیت اكسیژن برروی مغز بصورت تشنج ، اختلالات رفتاری ،ادم ریوی ،خونریزی ریوی ونارسایی ریوی بروز می نماید.

بیماری برداشت فشار بصورت پنوموتوراكس و آمبولی گازی هم بعنوان عارضه اطاقك مطرح می باشد. قبل از شروع درمان با اكسیژن پرفشار ، باید پنوموتوراكس را به اندازه كافی تخلیه نمود. اثر سمی اكسیژن بر روی ریه كه با علائم و نشانه های سفتی سینه ، سرفه و كاهش برگشت پذیر عملكرد ریه ها همراه است ، می تواند به دنبال درمانهای مكرر رخ دهد و بیشتر در بیمارانی ظاهر می شود كه قبل از درمان در معرض حجم بالای اكسیژن قرا گرفته اند. 

برای پیشگیری از مسمومیت بافتها با اكسیژن ، می توان هر 30 دقیقه به مدت 5 دقیقه هوای طبیعی را وارد اتمسفر نمود . در این صورت آنتی اكسیدانها با رادیكالهای اكسیژن آزاد كه در خلال دوره هیپراكسید بوجود آمده اند رقیق می شوند.





Ref :
 

1. Leach R.M, et al (1998), Hyperbaric Oxigen Therapy , BMJ, 317:1140-1143(24oct.)

2. Diver A.(1999), Good pressure, the magazine of Divers Alert Network, Nov-Dec1999 




--------------------------------------------------------------------------------

[i]
- Undersea & hyperbaric Medical society (UHMS)

[ii] - partial Pressure

[iii] - Decompressure

[iv] - Arterial Gas Embolism

[v] - Perry Baro Medical

[vi] - Clauster phobia

[vii] - Refractory Osteomyelitis
 


دیدگاه ها : 0 نظرات
برچسب ها: درمان با اكسیژن پرفشار Hyperbaric Oxigen Therapy ، 
آخرین ویرایش: - -
http://ohara.ir/post/1835
http://www.baroxhbo.com